سميره مختار الليثي ( مترجم : محمد حاجى تقى )

89

جهاد الشيعة في العصر العباسي الأول ( جهاد شيعه در دوره اول عباسى ) ( فارسى )

دعوت سرّى سال 100 ق در حميمه در زمان خلافت عمر بن عبد العزيز آغاز شده بود . در آن سال شيعيان عراق به ملاقات محمد بن على در حميمه آمدند و خواستار بيعت با او شدند . محمد بن على ، خطاب به ايشان گفت : « زمان برآورده شدن اميدهايمان فرا رسيده ؛ چرا كه صد سال از زمان هجرت پيامبر گذشته است . » « 1 » امام عباسى داعيان خود را به عراق و خراسان فرستاد و شيعيان اين مناطق با پذيرش آنان ، با محمد بن على بيعت كردند . اين داعيان با نامه‌هاى كسانى كه دعوتشان را لبيك گفته بودند بازگشتند . « 2 » ميسره نبال از جمله داعيانى بود كه محمد بن على به عراق فرستاد ، همان‌گونه كه سه داعى ديگر براى نشر دعوت به خراسان فرستاد كه يكى از آن‌ها ابو عكرمه سراج بود . ابو عكرمه از بين داعيان ، هفتاد نفر را انتخاب كرد و از بين آن‌ها دوازده نقيب برگزيد . « 3 » امام عباسى به داعيانش فرمان داده بود كه شعار دعوتشان بدون ذكر نام فردى خاص از علويان يا عباسيان ، « الرضا من آل محمد صلّى اللّه عليه و آله » باشد ؛ چرا كه اگر نام امام عباسى را مشخص مىكردند ، علاوه بر حساس شدن امويان ، دشمنى علويان با دعوت عباسى را نيز برمىانگيخت . « 4 » هشام بن عبد الملك در سال 105 ق خلافت را به دست گرفت . در دوران او افق اشتراك ديدگاه يا اختلاف نظر عباسيان و علويان نسبت به يكديگر آشكار شد ؛ هر دو گروه در اعتراضشان به ظلم و ستم امويان و لزوم مجازات آن‌ها هم صدا بودند ، اما در روش سياسى كه هريك براى خود ترسيم كرده بودند ، اختلاف نظر داشتند . هشام بن عبد الملك در آغاز خلافت خود خالد قسرى را والى عراق كرد . خالد

--> ( 1 ) . همان . ( 2 ) . تاريخ طبرى ، ج 8 ، ص 136 . ( 3 ) . مستشرقان درباره اين سازماندهى عباسى مىگويند : دعوت مسيحى در آغاز كار خود بر نظامى كه شامل هفتاد رسول و دوازده نقيب مىشد قرار داشت . و فان فلوتن بر اين باور است كه سليمان بن كثير خزاعى و شبيب بن قحطبة طايى از برجسته‌ترين داعيان عباسى ، با ده نفر ديگر ، جمعيتى را تأسيس كردند كه به مجلس شورايى شبيه بود كه داعى الدعاة آن را رياست مىكرد . سپس هريك از اين دوازده نفر بر خود لقب نقيب نهادند ، همانند بنى اسرائيل كه در مجلس شورايشان دوازده حوارى نقش محورى داشتند . فان فلوتن هم‌چنين مىگويد : عباسيان از مجلس شوراى عهد رسول اللّه صلّى اللّه عليه و آله تأثير پذيرفتند ، بنابراين ، هفتاد داعى انتخاب كردند . ( 4 ) . . 052 . P ; sbarA eht fO . tsiH . tiL , noslohciN